CRAFT INSIGHT

‘แม่โขง’ จุดเริ่มต้นสุราแบรนด์แรกของไทย

ใครนึกออกบ้างว่าสุราแบรนด์แรกของไทย คือ แบรนด์อะไรนะ? มีใครนึกออกไหม? . “สุรา” หรือ “เหล้า” เป็นสิ่งที่อยู่คู่กับคนไทยมานานจนกลมกลืนเข้ากับวัฒนธรรม และประเพณีของคนไทยในทุกโอกาส จะงานแต่ง งานบวช งานรื่นเริงเฉลิมฉลอง และในโอกาสต่าง ๆ หรืองานวันเกิด (เกิดอยากจะกิน) จนทำให้คุณอาจเห็นแบรนด์สุรามาพอสมควร รวมถึงผมด้วยเช่นกัน ผมเลยเกิดความสงสัย

สายดื่มต้องดู!! สุราพื้นบ้านมีกี่ประเภท?

“สุรา” หรือ “เหล้า” 🍶ที่เราเรียกกันคุ้นปากกันนั้นเป็นสิ่งที่อยู่คู่คนไทยมาตั้งแต่อดีต และกลายเป็นส่วนหนึ่งของวัฒนธรรม และประเพณีไปของเราไปแล้วก็ว่าได้ ทั้งหมดยิ่งตอกย้ำ และทำให้เราปฏิเสธไม่ได้เลยว่าสุรามันอยู่ในทุกที่ทุกเวลาของเราทุกคน ในช่วงที่ผ่านมาไม่กี่ปี “สุราพื้นบ้าน” เริ่มได้รับความนิยมมากขึ้นในหมู่คนรุ่นใหม่🎉 . ✨แต่คุณรู้ไหม? ว่าสุราพื้นบ้านมีหลายประเภท และแตกต่างกันออกไป ผมคิดว่าบางคนถึงกับต้องร้อง เอ๊ะ!! ไม่ได้มีเพียงแค่เหล้าต้มหรอ? ครั้งนี้เรามาเรียนรู้สุราพื้นบ้านกันครับ 📌ประเภทของสุราพื้นบ้านในประเทศไทย

“หายใจให้เต็มปอด ในอ้อมกอดประวัติศาสตร์และธรรมชาติบริสุทธิ์”

‘บ้านสวนกล้วย’ มีพื้นที่ตั้งอยู่ในเขตอุทยานแห่งชาติใต้ร่มเย็น มีความอุดมสมบูรณ์ทั้งทุนทางธรรมชาติ และทุนทางวัฒนธรรม มีป่าเขา ต้นไม้ สัตว์ป่า น้ำตก และลำคลองไหลผ่าน นับเป็นสถานที่ท่องเที่ยว Unseen อีกแห่งหนึ่งที่อยู่ท่ามกลางธรรมชาติ ผู้คนไม่พลุกพล่าน ชาวบ้านมีอัธยาศัยดี มีอาหารพื้นถิ่นไว้คอยบริการนักท่องเที่ยว รวมถึงสินค้าชุมชน และสินค้า OTOP ของชุมชนไว้จัดจำหน่าย นอกจากนี้ยังมีกิจกรรมการท่องเที่ยวที่หลากหลาย

“ร่อนแร่ อาบป่า เข้าหาความสงบ”

‘เหมืองแร่ลาบู’ ในอดีตเป็นเหมืองแร่ที่มีชื่อเสียงโด่งดัง โดยในยุคเริ่มแรกเหมืองแห่งนี้อยู่ในความครอบครองของเจ้าเมืองยะลา หลวงสวัสดิภักดี (ยิ้มซ้าย) ซึ่งต่อมาได้ ย้ายไปเป็นเจ้าเมืองยะหริ่ง และได้โอน กรรมสิทธิ์ของเหมืองเหล่านี้ไว้เป็นผล ประโยชน์ของเจ้าเมืองสงขลา ทั้งนี้แรงงานเหมืองในยุคแรกส่วนใหญ่เป็นชาวจีนทำเหมืองโดยใช้แรงงานคนในการ ทำเหมืองแร่ และบรรทุกแร่ออกจากเหมือง ด้วยช้าง

“มาดีเจ๋อ เม๋อคึดฮอดบ้านภู”

ประชากรส่วนใหญ่ใน ‘บ้านภู’ เป็นชาวผู้ไทอพยพมาจากเมืองคำอ้อเขียว และเมืองวัง ซึ่งอยู่ทางฝั่งซ้ายของแม่น้ำโขงในแคว้นสิบสองจุไท (เมืองวังในปัจจุบันคือบ้านนายม สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว) โดยโปรดเกล้าแต่งตั้งท้าวสีหนามจากเมืองคำอ้อเป็นเจ้าเมืองหนองสูงมีนามว่าพระไกรสรราช

“เมืองถลางบ้านเคียน”

เมืองถลางเป็นเมืองสำคัญมาตั้งแต่สมัยอาณาจักรตามพรลิงค์ อาณาจักรศรีวิชัย อาณาจักรศิริธรรมนคร จนถึงสมัยอยุธยา และปรากฏนามเป็นลือเลื่องอีกครั้งใน ยุคของ “ท้าวเทพกษัตรีท้าวศรีสุนทร” หรือ ย่าจัน ย่ามุก ตามวิธีเรียกของชาว ภูเก็ต เป็นบุตรสาวของจอมร้างบ้านเคียน หรือจอมรั้งบ้านเคียน อดีตเจ้าเมืองถลาง

“มุ่งสู่ความเป็นเลิศด้านเครื่องเงิน วัตถุโบราณและแหล่งท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์”

‘บ้านโป่งศรี’ ตั้งขึ้นราวพุทธศักราช 1350 เดิมหมู่บ้านมีแอ่งน้ำเกิดขึ้น ซึ่งมีน้ำใสไหลรินตลอดเวลา ซึ่งคนทั่วไปมักเรียกว่า ‘โป่ง‘ เพราะดินเป็นดินโป่ง มีรสเค็ม จึงมีสัตว์หลายชนิดชอบมากินดินโป่ง

“อิ่มบุญ สุขใจ ใน 2 ธรรม (ธรรมะ และ ธรรมชาติ) ที่สัมผัสได้ ณ บ้านศรีเวินชัย”

‘บ้านศรีเวินชัย’ เดิมชื่อ ‘บ้านดงพระเนาว์’ เปลี่ยนชื่อเรียกอย่างทางการราวปีพุทธศักราช 2440 โดยตั้งชื่อเอาตามที่ตั้งที่อยู่ใกล้คุ้งน้ำกว้าง ไหลโค้งเป็นวังเวินบริเวณวังพระเนาว์เพื่อให้เป็นสิริมงคล และเป็นโชคชัยว่า “ศรีเวินชัย” อีกนัยหนึ่งเข้าใจว่าเป็นถิ่นที่รวมของดีและคนดี คือ “ศรีเวินชัย” ได้แก่ไหลเวินมารวมกัน ต่อมาในปี พ.ศ. 2538 อำเภอศรีสงคราม ได้แบ่งการปกครองบ้านศรีเวินชัย ออกเป็นสองหมู่บ้าน คือ

“สัมผัสธรรมชาติสุดขอบทะเลตะวันออก เยือนถิ่นชาวเล”

‘หมู่บ้านอ่าวสลัด’ ก่อตั้งมาประมาณ 100 กว่าปี ในสมัยก่อนมีโจรสลัดที่ออกปล้นสะดมเรือสินค้าและมาหลบพักอาศัยอยู่บริเวณอ่าวแห่งนี้เพื่อจอดเรือหลบคลื่นพายุและหลีกหนีการติดตามจับกุมของเจ้าหน้าที่ จึงเรียกบริเวณอ่าวนี้ว่า ‘หมู่บ้านอ่าวโจรสลัด’ ต่อมาโจรสลัดได้ถูกเจ้าหน้าที่ออกปราบปรามจับกุม ทำให้พื้นที่บริเวณอ่าวสลัดมีชาวบ้านอพยพมาอยู่อาศัยกันมากขึ้นเพราะมีทรัพยากรธรรมชาติที่อุดมสมบูรณ์ ส่วนใหญ่อพยพมาจากหลาย ๆ หมู่บ้านในตำบลเกาะกูด ต่อมาได้เปลี่ยนชื่อจาก ‘หมู่บ้านอ่าวโจรสลัด’ เป็น ‘หมู่บ้านอ่าวสลัด’ ภายในชุมชนมีโปรแกรมท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ที่หลากหลาย อาทิ 👉 การทำอวนปู:

“ชมแก่งสวย ชื่นน้ำใส ชิมอาหารพื้นบ้าน”

‘บ้านไทรงาม’ จังหวัดชัยภูมิ เป็นชื่อหมู่บ้านที่ตั้งชื่อตามสถานที่คือ ‘ศาลเจ้าพ่อวังไทร’ ซึ่งเป็นที่เคารพบูชาของชาวบ้าน เพื่อความเหมาะสม ปราชญ์ชาวบ้านจึงเปลี่ยนชื่อชุมชนเป็น ‘บ้านไทรงาม’ จุดเด่นของบ้านไทรงาม คือ การมีทรัพยากรธรรมชาติที่อุดมสมบูรณ์ มีน้ำตกที่สวยงาม ที่เรียกกันว่า ‘น้ำตกดาดาด’ นอกจากนี้ ‘บ้านไทรงาม’ ยังมีอาหารที่พื้นบ้านที่แสนอร่อยหาทานได้ยาก ภายในชุมชน ‘บ้านไทรงาม’ มีโปรแกรมท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ให้นักท่องเที่ยวร่วมกิจกรรมมากถึง

“เมืองในหมอกแห่งแดนตะวันตก”

‘บ้านอีต่อง’ ชุมชนเล็ก ๆ ที่อยู่ท่ามกลางหมอกและมีอากาศเย็นตลอดทั้งปี จึงทำให้หมู่บ้านนี้ได้ฉายาว่า ‘เมืองในหมอก’ เดิมมีชื่อเรียกว่า ‘ณัต เอ่ง ต่อง’ ซึ่งมีความหมายว่า บ้านแห่งภูผาหรือบ้านแห่งเทพเจ้า

‘บ้านหนองมะจับ’ …ต้นแบบวิถีเกษตรชุมชน

ชุมชน ‘บ้านหนองมะจับ’ หมู่ที่ 1 ตำบลแม่แฝก อำเภอสันทราย จังหวัดเชียงใหม่ พื้นที่ของชุมชนอยู่ใกล้หนองน้ำ มีความอุดมสมบูรณ์ ชาวบ้านสามารถทำการเกษตรได้ตลอดทั้งปี ชาวบ้านปลูกผักผลไม้ทานเองตามวิถีเกษตรชุมชน และสร้างรายได้จากการขายได้อีกด้วย . ‘บ้านหนองมะจับ’ มีแหล่งท่องเที่ยวที่น่าสนใจหลายแห่ง ไม่ว่าจะเป็น วัดหนองมะจับ กาดชุมชนวิถีเกษตรหนองมะจับ หรือจะไปไหว้กู่สามเฒ่าเพื่อความเป็นสิริมงคงแก่ชีวิต .