Strandbeest ศิลปะ เคลื่อนไหวด้วยพลังงานลม

สิ่งประดิษฐ์ที่จุดประกายความครีเอทได้ไม่น้อยสำหรับ Strandbeest ที่จะให้เราลืมภาพเดิมๆของหุ่นยนต์ไปสนิท โดย Theo Jansen ศิลปินชาวดัตช์เจ้าของผลงานสุดล้ำ ได้ผสมผสานระหว่าง ศิลปะ และวิศวกรรมศาสตร์เข้าด้วยกันจนเกิดเป็นสิ่งประดิษฐ์ใหม่ ที่ ไม่ต้องอาศัยระบบกลไกบังคับให้ยุ่งยาก ชวนปวดหัว แค่ใช้แรงลมก็สามารถขับเคลื่อนชิ้นส่วนให้เคลื่อนไหวได้เหมือนสิ่งมีชีวิต ดังนั้นเจ้า Strandbeest นี้ จึงถูกขนานนามอีกอย่างว่า “Beach Animals” หรือ สัตว์ชายทะเล

ไอเดีย Strandbeest ถูกสร้างสรรค์ขึ้นริมทะเลในประเทศเนเธอร์แลนด์ ตั้งแต่ช่วงปี 1990 หลังจาก Jansen ได้เขียนไอเดียเรื่องนี้ลงในนสพ. ซึ่งเขาเป็นคอลัมนิสต์อยู่ โดยตั้งเป้าหมายว่าอยากจะสร้างสิ่งประดิษฐ์ใช้พลังลม ที่สามารถเตะทรายได้ในขณะที่มันเคลื่อนไหว เพื่อให้เกิดสันทราย เป็นแนวกั้นไว้ป้องกันระดับน้ำทะเลที่สูงขึ้น (เนื่องจากเนเธอร์แลนด์ เป็นประเทศที่อยู่ต่ำกว่าระดับน้ำทะเล) หลังจากนั้น เขาจึงเริ่มลงมือทดลองอย่างจริงจังเพื่อการประดิษฐ์เจ้า Strandbeest ขึ้นมา โดยใช้ท่อพีวีซีที่มีน้ำหนักเบามาเป็นส่วนประกอบของโครงสร้าง พร้อมกับปีกที่มีลักษณะคล้ายกับใบเรือ และเมื่อเกิดแรงผลักจากลมก็ช่วยให้มันสามารถเดินได้ ตลอดระยะ 20 ปีที่ผ่าน Jansen ได้ทำการพัฒนาจน Strandbeest สามารถกักเก็บพลังงานลมไว้ได้ และมันยังสามารถเดินหลบเลี่ยงน้ำทะเลได้ โดยเมื่อมันก้าวไปสัมผัสกับน้ำ ฟีลเลอร์ หรือตัวเซนเซอร์ของมันจะเปลี่ยนทิศทางการเดินให้ไปในทางตรงกันข้าม ซึ่งเขาหวังไว้ว่าต่อไปในอนาคต อยากให้เหล่า Strandbeets ทั้งหลายที่เขาผลิตขึ้น ได้ถูกปล่อยให้เดินไปไหนมาไหนได้เองอย่างอิสระ เหมือนพวกมันได้มีชีวิตเป็นของตัวเอง

งานของ Jansen ยังได้ก่อให้เกิดแรงบันดาลใจให้กับผู้คนอีกมากมาย ที่สนใจเจ้า strandbeest จนเกิดเป็นคอมมูนิตี้ย่อมๆ มีคนนำไอเดียวไปพัฒนาต่อยอดอีกมากมาย อาทิ Izzy Swan ที่พัฒนาเครื่องจักรที่เดินได้โดยใช้สว่านไฟฟ้า หรือ Scott Parenteau และ Steve Hawthorne ที่สร้างสรรค์ The Walking Pod เครื่องจักรเดินได้จากเศษเหล็กและชิ้นส่วนเหลือใช้  นอกจากนั้น บริษัท Maker Shred ยังได้ผลิต strandbeest kit ขนาดย่อม ในอีกหลากหลายเวอร์ชั่นออกมาจำหน่ายในตลาดอีกด้วย

ล่าสุด ผลงานของ Jansen ได้นำไปจัดแสดงที่ Peabody Essex Museum ซึ่งเป็นนิทรรศการครั้งแรกในอเมริกาของเขา โดยมีเนื้อหาที่ครบถ้วนตั้งแต่เรื่องโครงสร้างและกลไกการทำงานของหุ่น ภาพร่างต้นแบบของศิลปิน ไปจนถึงการสาธิตการเคลื่อนไหวของสิ่งประดิษฐ์สุดคูลนี้ รวมถึง ภาพถ่ายของ Lena Herzog ช่างภาพที่ค่อยติดตามถ่ายพัฒนาการของ Strandbeest โดยนิทรรศการเริ่มจัดมาตั้งแต่ช่วงเดือนสิงหาคนม และยาวไปจนถึง 3 มกราคมปีหน้า

สามารถชมภาพการเคลื่อนไหวของ Strandbeest ได้ที่

หรือ เว็บไซต์ทางการ  www.strandbeest.com